Blog
19 maart 2020

Juridische vragen in verband met de coronacrisis

Het coronavirus COVID-19 heeft een grote impact op het bedrijfsleven. Ook bedrijven die zaken doen met Duitse klanten of zelfs over een Duitse dochteronderneming beschikken, komen voor talrijke juridische vragen te staan:

Welke tegemoetkoming verleent de Duitse overheid aan Duitse bedrijven in verband met COVID-19?

1. De regeling werktijdverkorting wordt flexibeler. Zo kan er bijvoorbeeld al arbeidstijdverkorting worden aangevraagd als tien procent van de werknemers door het verlies aan werkuren met loonverlies wordt getroffen. Zie ook de vraag “Wat wordt er bedoeld met „Kurzarbeit“?
2. Fiscale maatregelen zijn genomen om de liquiditeit van bedrijven te verbeteren. Zo zal het uitstel van belastingbetaling worden vergemakkelijkt en kunnen de voorschotten op de inkomstenbelasting gemakkelijker worden verlaagd. Betaalverzuimboetes worden kwijtgescholden in verband met de gevolgen van Corona.
3. De liquiditeit van bedrijven zal worden beschermd door nieuwe maatregelen, die onbeperkt in omvang zijn. De bestaande programma’s voor liquiditeitsondersteuning worden uitgebreid en beschikbaar gesteld aan meer bedrijven, zoals de KfW Ondernemerslening (voor bestaande bedrijven) en de ERP Start-up Loan (voor jonge bedrijven jonger dan 5 jaar).

Kan uw Duitse GmbH een aanvraag indienen voor een substantiële tegemoetkoming in de loonkosten?

Neen. Wel kan er arbeidstijdverkorting worden aangevraagd (“Kurzarbeit”, zie beneden).

Welke verplichtingen bestaan er voor werkgevers ten tijde van COVID-19?

In het kader van zijn zorgplicht moeten werkgevers de risico’s, met name het risico op infectie, tot een minimum beperken, bijvoorbeeld door het verstrekken van ontsmettingsmiddelen. Werkgevers moet hun werknemers uitgebreid informeren.

Hebben mijn medewerkers het recht om thuis te werken (home office)?

Volgens de Duitse wet hebben werknemers geen recht om thuis te werken.

Zijn mijn medewerkers verplicht om op zakenreis te gaan?

Zakenreizen kunnen deel uitmaken van de verplichte taken van een werknemer. De werkgever kan specifieke zakenreizen aan de werknemer opdragen; in ieder geval als het ondernemen van zakenreizen overeen is gekomen in de arbeidsovereenkomst of als het op zakenreis gaan typisch verband houdt met de aanstelling. Zolang er voor bepaalde regio’s geen reiswaarschuwingen door het Ministerie van Buitenlandse Zaken bestaan, kunnen in beginsel ook zakenreizen naar regio’s worden verplicht die door het coronavirus zijn geraakt; echter alleen in de mate dat dit nog redelijk en billijk is.

Kunnen werknemers worden verplicht tot overwerk?

Werknemers zijn in principe alleen verplicht om over te werken als dit voortvloeit uit een cao, een werkovereenkomst of een arbeidsovereenkomst. Er kan echter ook een verplichting tot overwerk bestaan als daarmee een dreigende schade wordt voorkomen, die niet op een andere manier kan worden verhinderd.
Overwerk kan dus verplicht worden gesteld als er sprake is van een aanzienlijk verlies van personeel als gevolg van het virus.

Met welke veranderingen moet rekening worden gehouden bij het afgeven van medische attesten in verband met ziekte?

Patiënten resp. werknemers met milde aandoeningen van de bovenste luchtwegen kunnen een medisch attest (“Bescheinigung auf Arbeitsunfähigkeit”) krijgen voor een maximum van zeven dagen na telefonisch overleg met hun huisarts. De patiënt hoeft hiervoor niet naar de dokter te gaan. Deze regeling is geldig sinds 9 maart jl., vooralsnog voor de duur van vier weken.

Wat wordt er bedoeld met „Kurzarbeit“?

Onder “Kurzarbeit” (arbeidstijdverkorting) wordt de tijdelijke vermindering van de normale arbeidstijd begrepen met een dienovereenkomstige vermindering van het recht op bezoldiging van de werknemer.

Kunt u in Duitsland een “arbeidstijdverkorting” aanvragen voor de werknemers van uw Duitse dochteronderneming?

De werknemer heeft over het algemeen recht op het verrichten van zijn werkzaamheden. Daarom mag de werkgever alleen maar arbeidstijdverkorting aanvragen op basis van een cao, een arbeidsovereenkomst of in samenspraak met de ondernemingsraad. Bij gebrek aan een dergelijke overeenkomst kan de werkgever ook een individuele regeling over arbeidstijdverkorting met de werknemer overeenkomen.

Welke versoepeling bestaat er met betrekking tot de arbeidstijdverkorting?

Naar aanleiding van COVID-19 heeft de Duitse wetgever met terugwerkende kracht vanaf 1 maart jl. besloten tot de volgende versoepelingen voor het ontvangen van een arbeidstijdverkortingsuitkering:
1. Er is recht op arbeidstijdverkortingsuitkering ter hoogte van maximaal 67 procent van het netto salaris indien ten minste 10 procent van de werknemers een loonverlies van meer dan 10 procent heeft.
2. 100 procent van de reeds betaalde sociale zekerheidsbijdragen wordt vergoed voor de uitgevallen arbeidsuren.
3. Ook uitzendkrachten kunnen in deeltijd gaan werken en hebben recht op een arbeidstijdverkortingsuitkering.
4. In bedrijven waar gebruik wordt gemaakt van afspraken over arbeidstijdschommelingen worden geen negatieve werktijdrekeningen opgesteld.
De overige eisen voor het aanvragen van arbeidstijdverkortingsuitkeringen blijven van kracht.

Onder welke voorwaarden wordt een arbeidstijdverkortingsuitkering toegekend?

De Agentur für Arbeit kent een arbeidstijdsverkortinguitkering toe indien:

  • er sprake is een aanzienlijk verlies aan werkuren met loonverlies;
  • het bedrijf en de werknemer aan specifieke voorwaarden voldoen, en
  • de uitval van het werk door de werkgever aan de Agentur für Arbeit is gemeld.

Hoe vraag ik arbeidstijdverkorting aan voor de werknemers van mijn Duitse dochteronderneming?

Allereerst dient de arbeidstijdverkorting te worden gemeld doordat de werkgever het officiële formulier Kug 101 naar de “Agentur für Arbeit” stuurt. Vervolgens dienen de officiële formulieren „Antrag auf Kurzarbeitergeld (Kug 107)” en “Kug-Abrechnungsliste” (Kug 108) te worden ingevuld.

Kan uw Duitse dochteronderneming met COVID-19 geïnfecteerde werknemers ontslaan?

Net als bij andere ziekten sluit COVID-19 het ontslag van de zieke werknemer niet uit.

Wat moet u doen als uw Duitse dochtermaatschappij (GmbH) insolvent wordt of een te hoge schuldenlast krijgt in verband met COVID-19?

Indien een rechtspersoon (bijv. een GmbH) in betalingsonmacht verkeert of een te hoge schuldenlast heeft, dan zijn de bestuurders verplicht om uiterlijk drie weken na het ontstaan van de insolventie of de te hoge schuldenlast zonder verzuim een aanvraag in te dienen voor de opening van een faillissementsprocedure.
Volgens een persbericht van 16 maart jl. bereidt het Duitse Ministerie van Justitie een tijdelijke wettelijke regeling voor om de verplicht tot het indienen van aanvraag op opening van de faillissementsprocedure op te schorten ter bescherming van bedrijven die in financiële moeilijkheden komen als gevolg van de corona-epidemie.

Heeft u juridische vragen met betrekking tot de coronacrisis, aarzel dan niet contact met ons op te nemen voor snel en praktisch advies.

 

26 april 2019

Duitse douane controleert uitzendbureau‘s steeds vaker

De uitzendbranche is een belangrijke economische sector in Duitsland. Dit blijkt ook uit actuele cijfers die door het Duitse Ministerie van Werkgelegenheid zijn gepubliceerd. Uit deze cijfers blijkt dat er medio 2018 1,02 miljoen uitzendkrachten werkzaam waren bij 52.300 uitzendbureau’s. Van deze uitzendbureau’s waren er 888 gevestigd in het buitenland. > Lees meer

26 februari 2019

Werkgever moet werknemer op het vervallen van vakantiedagen wijzen

De Duitse vakantiewet bepaalt dat vakantiedagen in het lopende kalenderjaar opgenomen en verleend worden. Tot dusver was het zo dat niet opgenomen vakantiedagen per het einde van het kalenderjaar, uiterlijk echter per eind maart na het jaar waarin ze zijn opgebouwd, automatisch komen te vervallen. Naar aanleiding van een recent uitspraak van het Europees Hof van Justitie (C-684/16 -“Shimizu”) heeft nu ook de Duitse Hoge Raad voor arbeidsrecht (Bundesarbeitsgericht, BAG) een einde gemaakt aan deze praktijk. > Lees meer

14 december 2017

„Hoeveel verdient mijn collega eigenlijk?“ – Vanaf 6 januari kunnen werknemers in Duitsland informatie opvragen over het salaris van collega’s

Sinds juli van dit jaar is in Duitsland het Entgelttransparenzgesetz (vertaald: transparentiewet salarissen) van kracht. Deze wet beoogt een gelijke beloning voor mannen en vrouwen. Deze nieuwe wet verleent individuele werknemers het recht om informatie over de salarissen van vergelijkbare groepen van werknemers op te vragen. De wetgever reageert daarmee op de zogenaamde „gender pay gap“, dus op de ongelijke beloning van mannen en vrouwen. In 2016 verdienden rond 21 procent van de vrouwen minder dan mannen die een vergelijkbare functie bekleedden (bron: Statistisches Bundesamt). > Lees meer

21 maart 2017

Nieuwe regels voor het uitlenen van werknemers in Duitsland

Wie in Duitsland werknemers wil uitlenen aan derden heeft hiervoor een uitleenvergunning nodig. Vanaf 1 april 2017 gelden er nieuwe wettelijke regels voor het uitzenden en uitlenen van werknemers in Duitsland. Wij leggen u uit wat de belangrijkste veranderingen zijn. > Lees meer

2 februari 2017

De redding van het Soka-Bau vakantiefonds

De hoogste Duitse rechtbank voor het arbeidsrecht, het Bundesarbeitsgericht (BAG), heeft reeds op 21 september 2016 de algemeen verbindend verklaringen van de Duitse CAO inzake de sociaalfondsprocedure in de bouwnijverheid (VTV) uit de jaren 2008, 2010 en 2014 nietig verklaard (zie onze blogs van 13 oktober 2016 en 10 januari 2017).

In een actuele (tweede) uitspraak heeft het Hof nu verduidelijkt, dat hetzelfde ook voor de algemeen verbindend verklaringen van de VTV 2012 en 2013 geldt (zie BAG, uitspraak van 25-01-2017, 10 ABR 43/15 en 10 ABR 34/15). > Lees meer

10 januari 2017

Duitse minister wil het Soka-Bau vakantiefonds redden

De hoogste Duitse rechtbank voor het arbeidsrecht, het Bundesarbeitsgericht (BAG), heeft de algemeen verbindend verklaringen van de Duitse CAO inzake de sociaalfondsprocedure in de bouwnijverheid (VTV) uit de jaren 2008, 2010 en 2014 nietig verklaard. Het gevolg van deze uitspraak was dat de basis voor de verplichte bijdragen aan het Duitse Soka-Bau vakantiefonds voor de bouwnijverheid weg was komen te vallen. Over deze uitspraak en welke gevolgen de uitspraak heeft voor Nederlandse bouwbedrijven hebben wij op 13 oktober 2016 een blog geschreven.

Een ongebruikelijk wetsvoorstel om het Soka-Bau vakantiefonds te redden

Uit de Duitse pers was op te maken dat de uitspraak van het BAG tot groot ongenoegen leidde bij de Duitse Minister van Werkgelegenheid Nahles. Veel bedrijven zijn door de uitspraak namelijk met terugwerkende kracht vrijgesteld van de verplichting vakantiegeld af te dragen aan Soka-Bau. > Lees meer

24 oktober 2016

Vormvereisten aan Duitse algemene voorwaarden en modelarbeidsovereenkomsten aangescherpt

Sinds 1 oktober 2016 zijn Duitse algemene voorwaarden oftewel “Allgemeine Geschäftsbedingungen” (AGB) nietig wanneer deze aan de contractpartner “strengere vormvereisten dan de tekstvorm” opleggen (zie § 309 Nr. 13 BGB). De Duitse wetgever heeft hiermee de eisen die gesteld worden aan de inhoud van AGB’s aangescherpt. Tot dusver waren AGB’s slechts nietig, wanneer de algemene voorwaarden verplichtten tot strengere vormvereisten dan schriftelijkheid. > Lees meer

13 oktober 2016

Nederlandse bouwbedrijven kunnen afgedragen vakantiegeld eventueel van Soka-Bau terugvorderen

Nederlandse bouwbedrijven, die sinds 15 mei 2008 in Duitsland bouwactiviteiten hebben uitgevoerd en op basis van de Duitse CAO inzake de sociaalfondsprocedure in de bouwnijverheid (VTV) verplicht vakantiegeld hebben afgedragen aan het vakantiefonds van de Duitse bouwnijverheid (SOKA-Bau), kunnen deze bijdragen eventueel terugvorderen. Dit is mogelijkerwijs het gevolg van een actuele uitspraak van de hoogste Duitse rechtbank voor arbeidsrecht, het Bundesarbeitsgericht (BAG). > Lees meer

9 augustus 2016

Ontslagrecht in Duitsland soepeler dan in Nederland

Precies één jaar naar de invoering van de omstreden Wet Werk en Zekerheid (WWZ) hebben de Vereniging Arbeidsrecht Advocaten Nederland en de Vereniging voor Arbeidsrecht een enquête gehouden onder 1074 beroepsgenoten over het behalen van de doelen van de WWZ. Volgens fd.nl geven de praktijkexperts de ontslagwet van Asscher een dikke onvoldoende. Het WWZ mist elf van de dertien doelen die minister Asscher had gesteld. 94% van de respondenten zijn van mening dat het WWZ niet tot een vereenvoudiging van het ontslagrecht heeft geleid. Maar liefst 76% van de respondenten is van mening dat het niet is gelukt om de ontslagvergoedingen te beperken. Tegen deze achtergrond is het interessant om het ontslagrecht in Duitsland eens onder de loep te nemen. Het ontslagrecht in Duitsland is over het algemeen soepeler geregeld dan in Nederland, althans voorzover het bedrijf tien of minder werknemers in dienst heeft. > Lees meer